|
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ
Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü
|
|
TEZ YAZIM KILAVUZU
(APA 6 Formatına Göre)
TEMMUZ / 2015
ADANA
A. AMAÇ
Bu yazım kılavuzunun amacı Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 21. ve 33. Maddeleri gereğince hazırlanan Lisansüstü tezlerin belirli kurallara göre yazılıp basılmasını sağlamaktır.
B. KAPSAM
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsüne bağlı anabilim ve anasanat dallarında, yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik tezi hazırlayan adaylar ve tez danışmanları, savunma için hazırlanan tezlerde bu kılavuzda yer alan kurallara uygun hareket etmelidirler. Bu kılavuzun hazırlanmasında Amerikan Psikoloji Derneği’nin (American Psychological Association [APA], 2010) yazım kurallarından ve Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü tez yazım kurallarından yararlanılmıştır. Bir tezde bulunması gereken dış kapak, iç kapak, tez onay sayfası, Türkçe özet, İngilizce özet (Abstract), önsöz, içindekiler, tablolar listesi, şekiller listesi, kısaltmalar ve ekler listesi bu kılavuzun sonundaki Ek bölümünde yer almaktadır. Tez yazım kurallarıyla ilgili daha ayrıntılı bilgiye gereksinim duyan yazarlar Amerikan Psikoloji Derneği Yayım Kılavuzuna (APA6th, 2010) başvurabilirler.
C. KÂĞIT ÖZELLİKLERİ
Hazırlanacak tezlerin yazım ve basımında A4 : (210x297 mm.) boyutlarında en az 80 gram beyaz kâğıt kullanılacak, ciltlenip kesim yapıldıktan sonra tezlerin son boyutları 204x290 mm. olarak soldan 0,5 cm tıraşlanacaktır.
D. SAYFA DÜZENİ
Kenar boşlukları: Sayfanın cilde girecek sol kenarından 3,5 cm, diğer üç kenardan 2,5 cm boşluk bırakılmalıdır. Sayfa numaraları, dipnotlar dâhil, tüm yazılanlar bu sınırlar içinde yazılmalıdır.
Hizalama: Tüm yazılanlar marjlar dâhilinde ortalanmalıdır (iki yana yaslanmalıdır). Buna tablo, grafik ve şekiller de dâhildir.
Paragraf: Her bir paragrafın ilk satırı beş-yedi karakter içeriden yazılmalıdır. Kelimeler satır sonlarında bölünmemeli, bölünüyorsa kelime bir aşağı satıra alınıp, cümleye devam edilmelidir
Sayfa sırası ve numaraları: Sayfa numaraları sayfanın sağ üst köşesine konulmalıdır. Giriş bölümüne kadar olan başlangıç sayfaları Roman Rakamlarıyla, giriş kısmından itibaren ise Arap Rakamlarıyla yazılmalıdır. Tezin ilk sayfası olan iç kapakta sayfa numarası gösterilmemeli, bir sonraki sayfa ikiden başlamalıdır. (bakınız Ek)
E. DİZGİ STANDARDI
Yazı tipi: Tez metinleri Times New Roman veya Arial yazı tipi ile 12 punto olarak yazılmalıdır. Açıklamalar ve dipnotlar için 10 punto; tablo ve şekillerde ise 10 ile 12 punto arası kullanılabilir. Yazım karakteri ve boyutu tüm metinde aynı olmalıdır. Tezlerin basımında lazer veya ink-jet baskıları tercih edilmeli ve siyah mürekkep kullanılmalıdır.
Yazı aralığı: Satırlar arasında 1,5 aralık, her türlü noktalama işaretinden sonra ise bir boşluk bırakılmalıdır. Noktalama işaretlerine titizlikle uyulmalıdır. Gerektiğinde (özel vurgu ve yabancı kelimeler için) sözcükler italik veya koyu yazılabilir.
F. ANA VE ALT BAŞLIKLAR
Ana bölüm başlıkları büyük harflerle yazı alanı ortalanarak yazılacaktır. Sadece ana bölüm başlıkları yeni bir sayfaya yazılacaktır. Ana ve alt başlık arasında 3 satır aralığı boşluk bulundurulacaktır. Ana başlık ile ilk paragraf arasında 2,5 satır aralığı, alt bölüm başlığı ile bunun ilk paragrafı arasında 2 satır aralığı boşluk bırakılacaktır.
Tezlerde bölüm numaralaması, yaygın olarak kullanılan bir maddeleştirme sistemi olan, çift numaralama sistemi ile yapılacaktır. Örneğin:
1. Birinci Bölüm
1.1. Birinci bölümün birinci alt bölümü
1.2. Birinci bölümün, ikinci alt bölümü
1.2.1. Birinci bölümün, ikinci altbölümünün birinci alt bölümü
2. İkinci bölüm vb...
Ana bölüm başlıklarının tümü ve diğer alt başlıkların her sözcüğünün ilk harfi büyük harfle yazılacaktır.
G. YAZIM
Yazımda noktalama işaretlerinin kullanımına gerekli özen gösterilmelidir. “Dipnot Gösterme”, “Alıntılar” ve “Kaynak” göstermede bundan sonraki maddelerde belirtilen kurallara uyulmalıdır.
1. Metin İçinde Kısaltmaların Kullanılması
Kısaltacağınız terimi ilk kullanışınızda mutlaka uzun uzun yazınız ve hemen arkasından ayraç açarak kısaltmayı gösteriniz. Metnin daha sonrasında kısaltmayı açıklamasını yapmadan kullanabilirsiniz.
Örnek: Görsel bir hedefe verilen basit tepki süresi (TS) araştırmasının sonunda şunu gördük ki TS ile aydınlatma arasında kuvvetli bir negatif ilişki bulunmaktadır.
2.Metin İçinde Sayıların Yazımıyla İlgili Kurallar
Sayıların kullanımıyla ilgili APA stilindeki genel kural, 10 ve üstündeki sayıları rakamlarla, altındaki sayılarıysa sözcüklerle ifade etmektir.
Rakamlarla İfade Edilen Sayılar
Şu durumlarda rakam kullanınız:
a. 10 ve üstündeki tüm sayılar için rakam kullanınız.
Örnekler
12 cm genişliğinde 15. sınamada
kalan %10 13 liste vardı
25 yaşında 105 adet uyaran sözcük
10. sınıf öğrencileri
b. 10'un altındaki sayılar, 10 ve üstündeki sayılarla karşılaştırılmak üzere bir araya getirilmişlerse (ve aynı paragrafta kullanılıyorlarsa), bu sayıları da rakamla gösteriniz.
Örnekler
21 analizden 3'ü
sözü geçen 10 koşuldan ... 5. koşul
5 ve 13 tane çizgi
2. ve 11. sınıflarda ... 2. sınıf öğrencileri
sınamaların 2'sinde ... ve geriye kalan 18 sınamada
40 adet uyaran sözcükten 4'ü
7 blokta. . .ve 12 blokta
6. grup ... 12 grup
15 listenin hepsinde 1 ve 12 numaralı maddeler
20 tepkiden 2'si
oyuncakların arasında 14 adet balon, 3 adet içi doldurulmuş hayvan ve 5 top bulunmaktaydı
25 sözcük ... 8 fiil, 12 isim ve 5 sıfat
c. Verilen sayıyı hemen arkasından bir ölçü birimi takip ediyorsa bu sayıyı rakamla gösteriniz.
Örnekler
5 mg'lık bir doz
10,54 cm'lik bir uzunluk
d. İstatistiksel veya matematiksel fonksiyonların, kesirli veya ondalık sayıları, yüzdeleri, oran ve orantıları, yüzdelikleri ve dörtte birlik oranları rakamla gösteriniz.
Örnekler
5'le çarpıldığında
3 katı kadar fazla
karışımın 0,33'ü
örneklemin %5'inden fazlası
16:1'lik bir oran
1. yüzdelik
5. kartil [persantil]
e. Zamanı, tarihleri, yaşları, örneklemi, alt örneklemi veya nüfus sayısını, bir deneydeki deneklerin ya da katılımcıların sayılarını, bir ölçekteki skor ve puanları, para toplamlarını ve sayısal ifadeleri temsil eden sayıları rakamla gösteriniz.
Örnekler
yaklaşık 3 sene içinde
2 hafta önce
1 saat 34 dakika
saat 12:30 a.m.
30 Mart 1994
2 yaşındaki çocuklar
3 katılımcı [ancak iki puanlayıcı, yedi gözlemci]
9 fare
7 puanlı bir ölçekte 4 puan aldı
her birine 5$ ödendi
puan kartındaki rakamlar 0-6 idi
f. Sayılarla gösterilmiş bir sıralamayı, kitapların ve tabloların kısımlarını ve dört veya daha fazla sayıdan oluşan bir listedeki her sayıyı rakamla gösteriniz.
Örnekler
Derece 8
Deneme 3
Tablo 3
sayfa 71
bölüm 5
sıra 5
sırasıyla 1, 3, 4 ve 7 sözcük
g. Bir tezin özetindeki tüm sayıları rakamla gösteriniz.
Sözcüklerle İfade Edilen Sayılar
Şu durumlarda sayıları sözcüklerle ifade ediniz:
a.Tam ölçümleri temsil etmeyen ve 10'dan küçük diğer bir sayıyla karşılaştırması yapılan 10'dan küçük sayıları sözcükle ifade ediniz.
Örnekler
görevi üç kez tekrarlamışlardır
bunu yapan bir kişi vardıysa o da oydu
bu anlama gelen iki sözcük
beş sınama yapıldı. . . geriye kalan yedi sınama
üç koşul bulunmaktaydı
yedi adet liste
bir-yönlü t testi
her birinde dokuz sözcük
üç-boyutlu, blok biçimdeki şekiller
sekiz madde
dört tepki
altı oturum
dokuz sayfa
üç-yollu etkileşim
beş tat uyarıcısının üçüncüsü
b. Sıfır ve bir sayıları sözcük olarak yazıldıklarında daha kolay anlaşılacaklarsa veya bu sayılar aynı bağlam içinde 10 veya daha büyük sayılarla birlikte kullanılmayacaklarsa bu sayıları sözcüklerle ifade ediniz.
Örnekler
sıfır-taban bütçeleme
bir satırlık bir cümle
Fakat sadece bir tepki geçerliydi, [ancak dikkat ediniz: Fakat 15 tepkiden sadece 1'i geçerliydi.]
c. Bir cümlenin, başlığın ya da alt başlığın başında sayı kullanılmışsa, bu sayı kaç olursa olsun sözcükle gösteriniz.
Örnekler
On kişi bu anketin sorularını cevaplamıştır.
Forty-eight percent of the sample showed an increase; 2% showed no change.
Dört hasta iyileşmeye başladı, ancak diğer 4 hastada bir değişiklik olmadı.
d. Sık kullanılan kesirli ifadeleri sözcüklerle ifade ediniz.
Örnekler
sınıfın beşte biri
üçte ikilik bir çoğunluk
dörtte üç oranında azaltıldı
e. İçinde sayı içeren, ancak sözcükle yazılmış halleri genel kabul görmüş ifadelerdeki sayıları sözcükle ifade ediniz. Dört Temmuz gibi.
Şu durumlarda sayıları hem rakam ve hem de sözcük kullanarak ifade ediniz:
a. Yuvarlanmış sayıları hem rakam, hem de sözcük kullanarak ifade ediniz (milyondan itibaren).
Örnekler
neredeyse 3 milyon kişi,
2,5 milyar dolarlık bir bütçe
b. Bir sözcüğü niteleyen birden fazla sayı üst üste geldiğinde sayıları hem rakam, hem de sözcük kullanarak ifade ediniz.
2 iki-yönlü etkileşim
on adet 7 puanlık ölçek
6 yaşında yirmi çocuk
İkinci 10 madde
Sıra Sayılar
Pozitif tamsayıları nasıl kullanmanız gerekiyorsa sıra sayıları da o şekilde kullanınız.
Örnekler
Sıra sayı Pozitif tamsayı
ikinci sıra faktörü iki sıra
dördüncü sınıf öğrencisi dört sınıf
12. sınıf öğrencileri için 12 sınıf,
beşinci liste beş liste
75. testin birinci maddesi test 75, madde bir
2. ve 11. sıralar sıra 2 ve sıra 11 birinci ve üçüncü gruplar grup bir, grup üç üçüncü sütun üç sütun
3. sene öğrencileri 3 sene
4. ve 5. sene 4 sene, 5 sene
Ondalık Kesirler
Şu durumda sıfır kullanınız: verilen sayılar l'den küçükse noktadan önce.
0,23 cm, 0,48 saniye
Şu durumda sıfır kullanmayınız: verilen sayı l'den büyük olamayacaksa noktadan önce (örn., bağıntılar, oranlar ve istatistiksel anlamlılık düzeyleri).
r{24) = -,43, p < ,05
Roma Rakamları
Bir terminolojinin parçası olarak kullanılan Roma rakamları söz konusuysa bunları Arap rakamlarına çevirmeyiniz; örnek olarak II. Tip hata ifadesinde rakamlarda değişiklik yapmayınız. Bunun dışında, sıralama yaparken Roma rakamlan değil, Arap rakamları kullanınız (örn., Adım 1).
3. Tablolar
Tablolarda genellikle nicel veriler sunulur. Ancak nadiren de olsa, sözcüklerden oluşan niteliksel karşılaştırmaları göstermek için de tablo kullanılır.
Tablo, karşılaştırılması gereken girdiler birbirlerinin yanında duracak şekilde düzenlenmelidir. Tablo 1 bu kuralları örneklerle göstermektedir.
Tablo 1
Öğrencilerin Sosyo-Ekonomik Düzeylerine Göre Empatik Eğilim Düzeyleri ile İlgili Betimsel Değerler
SOSYO-EKONOMİK DÜZEY
|
N
|
|
s
| |
Alt Sosyo-Ekonomik Düzey
|
307
|
67,87
|
9,20
| |
Orta Sosyo-Ekonomik Düzey
|
230
|
66,27
|
8,84
| |
Üst Sosyo-Ekonomik Düzey
|
218
|
67,17
|
10,46
|
Tablolarla Metnin İlişkisi
Metne koyduğunuz her tablodan bahsediniz ve okuyucuya tablolarda neyi araması gerektiğini anlatınız. Tabloları sadece ana özellikleriyle anlatınız. Her tablo, metni tamamlayan bir araç olsa da, metne bakılmadan kendi başına anlaşılabilmelidir. Tüm kısaltmaları (X, SS ve sd gibi standart istatistiksel kısaltmalar dışında), özel olarak kullanılmış olan altı çizili ifadeleri, tireleri ve ayraçları açıklayınız. Ölçü birimlerini daima tanımlayınız. Metin içinde, tablolardan numaralarıyla söz ediniz:
Örneğin, Tablo 8'de gösterildiği gibi, sergilenen tepkiler.. ,
ön-eğitim almış çocuklar (Tablo 5'e bakınız). . .
Metninizde, "yukarıdaki tablo" (ya da aşağıdaki), veya "sayfa 32'deki tablo" gibi ifadeler kullanmayınız.
Tablo Numaraları
Tablolara metinde söz edildikleri sıraya göre, Arap rakamlarıyla numara veriniz. Tablo numaraları yerine harf kullanmayınız; yani tabloları Tablo 5, 5a ve 5b gibi değil, Tablo 5, 6 ve 7 olarak etiketlendiriniz veya ilgili tabloları birleştiriniz. Metninizin içinde tablolar bulunan ek bölümleri varsa bu tabloları büyük harf ve Arap rakamları kullanarak etiketlendiriniz (örn., Tablo Al, Ek A'nın ya da başka bir ek bölüm olmadığından herhangi bir harfle isimlendirilmemiş bir ek bölümün ilk tablosunu kasteder; Tablo C2, Ek C'nin ikinci tablosunu kasteder).
Tablo Başlık İsimleri
Her tablo için kısa ancak anlaşılır ve açıklayıcı bir başlık ismi kullanınız.
ÖRNEKLER
Fazla Kısa:
Üniversite Öğrencileri ve Performans Arasındaki İlişki [Tabloda hangi verilerin sunulacağı belirsiz.]
Fazla Detaylı:
Psikoloji, Fizik, İngilizce ve Mühendislik Dalları Okuyan Üniversite Öğrencilerinin Test A, Test B ve Test C'deki Ortalama Performans Skorları [Bu başlıkta tablo başlıklarının hepsinin ismi sayılmış.]
Uygun Başlık Örneği:
Farklı Ana Dallardaki Üniversite Öğrencilerinin Ortalama Performans Skorları
Kimi zaman tablo başlıklarında veya gövdesinde yer alan bir kısaltmayı tablo başlığında ayraç içinde gösterebilirsiniz. Örneğin,
Deney 2'de İsabetli ve Yanlış Alarm (YA) Oranları
Daha fazla açıklama gerektiren ya da tablo başlığıyla ilişkisi olmayan kısaltmaları tablo genel notunda açıklayınız. Başlıktaki bir unsuru netleştirmek amacıyla özel dipnot kullanmayınız.
Teknik olmayan terimlerin (örn., numara için no., yüzde için %) veya istatistiksel terimlerin (örn., , SS, X2) standart kısaltma ve sembollerini tablo içi başlıklarda, herhangi bir açıklama yapmaya gerek kalmadan kullanabilirsiniz. Teknik terimler, grup isimleri ve buna benzer ifadelerin kısaltmalarını mutlaka tablo notunda açıklayınız.
Sözcük tablosu örneklemi
Tablo X
Belirsiz – Bilgi işleme Tercihinin Hafıza ve Bilgi işleme açısından Kimi Avantajları
Share with your friends: |