Protocol voor het primair- en voortgezet onderwijs in de regio Zuid-Holland Noord



Download 0,63 Mb.
Page1/11
Date conversion10.11.2016
Size0,63 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

GGD Hollands Midden


ALS DE DOOD INGRIJPT .....
Wat te doen

als een leerling

of een personeelslid

overlijdt


Protocol

voor het primair- en voortgezet onderwijs

in de regio Zuid-Holland Noord


Bureau Jeugdzorg

GGD Hollands Midden

GGZ Kinderen en Jeugd Rivierduinen



Colofon
Dit protocol (of delen ervan) mag/mogen voor gebruik binnen scholen in de gewenste aantallen worden gekopieerd. Hiervoor is het niet nodig vooraf toestemming te vragen aan de samenstellers.
Het protocol ‘Als de dood ingrijpt…’ is totstandgekomen door een samenwerking tussen Bureau Jeugdzorg, GGD Hollands Midden en GGZ Kinderen en Jeugd Rivierduinen.

Publicatienummer: 060-22

Uitgiftemaand: mei 2006

U kunt deze uitgave bestellen bij:

GGD Hollands Midden

Postbus 121

2300 AC Leiden

tel. (071) 516 33 37


Dit protocol is tevens te downloaden op www.ggdhm.nl

VOORWOORD

Een sterfgeval komt binnen een school niet zo vaak voor. Maar áls het zich voordoet, dan is het een gebeurtenis die de hele schoolgemeenschap raakt. In zo’n verwarrende en emotionele periode moet de school tactvol, snel en weloverwogen reageren.


Voor u ligt het vernieuwde protocol ‘Als de dood ingrijpt…’. Het protocol biedt scholen een houvast in de - mogelijk - verwarde situatie die zich voordoet wanneer een leerling, leerkracht of ander personeelslid (plotseling) overlijdt.
Dit protocol is samengesteld door Bureau Jeugdzorg, GGD Hollands Midden en GGZ Kinderen en Jeugd Rivierduinen. Hierbij is uitgegaan van het protocol ‘Als de dood ingrijpt…’ uit 1999. Daarnaast is gebruik gemaakt van het protocol ‘Plotselinge dood’ van de Hulpverleningsdienst Groningen, mei 2004 en de handleiding ‘Omgaan met dood en rouw’ van de GGD Rivierenland, juni 2003.

De regio Zuid-Holland Noord van de GGD Hollands Midden hanteert hetzelfde protocol maar heeft waar relevant de regionaal geldende werkafspraken aangepast.


Het protocol is niet bedoeld ter vervanging van directe contacten met hulpverlenende instellingen. Integendeel: er wordt geadviseerd om, als daar behoefte aan is, contact te zoeken met de jeugdarts of sociaal-verpleegkundige van de GGD, de voorpostfunctionaris van Bureau Jeugdzorg of het regionale calamiteiten en zedenteam.

INHOUD


VOORWOORD 3
INHOUD 5
A. DRAAIBOEK


  1. INLEIDING 9




  1. STAPPENPLAN 11

Inleiding

Stap 1: het bericht

Stap 2: sleuteltrio

Stap 3: duidelijkheid

Stap 4: het informeren van de schoolgemeenschap

Stap 5: aanpassing van het rooster



Stap 6: contact met de ouders/familie van de overledene

Stap 7: informeren van ouders

Stap 8: begeleiding tussen overlijden en uitvaart

Stap 9: administratieve zaken

Stap 10: individuele begeleiding van leerlingen

Stap 11: nazorg voor de groepsleerkracht/mentor en het team

Stap 12: terugkijken en evalueren
B. AANVULLENDE INFORMATIE


  1. ANALYSE VAN EIGEN EMOTIES 18

Inleiding

Uiten van emoties

Zelfreflectie

En tot slot




  1. SLECHT NIEUWSGESPREKKEN 20

Inleiding

Stap 1: de voorbereiding

Stap 2: de inleiding

Stap 3: vertel het nieuws kort en bondig

Stap 4: ga in op de eerste emoties

Stap 5: geef zo nodig verdere toelichting

Stap 6: ga na welke hulp eventueel geboden moet worden


  1. HET INFORMEREN VAN LEERLINGEN 22

Inleiding

Het vertellen van het slechte nieuws

Eerlijk en duidelijk

Concrete uitleg



Ik weet het niet”

Stilte


Verdere informatie


  1. HET AFSCHEID, DE UITVAART 24

Inleiding

Het condoléancebezoek

Afscheid nemen van de overledene

Deelname aan de uitvaart

Voorbereiding op een begrafenis

Voorbereiding op een crematie

Herdenkingsdienst op school

Culturele verschillen

Rituelen tijdens of na de uitvaart


  1. KINDEREN EN HET BESEF VAN DE DOOD 28

Inleiding

Kinderen tot 3 jaar

Kinderen van 3 tot 6 jaar

Kinderen van 6 tot 9 jaar

Kinderen van 9 tot 12 jaar

Kinderen van 12 jaar en ouder




  1. HET ROUWPROCES 30

Inleiding

Taak 1: het aanvaarden van het verlies

Taak 2: het voelen van de pijn die het gevolg is van het verlies

Taak 3: het aanpassen aan een leven waar de overledene geen deel meer van uitmaakt

Taak 4: de overledene emotioneel een plek geven en verder leven zonder de overledene

Tot slot…


  1. VERSCHILLENDE RELIGIES EN CULTUREN 33

Inleiding

Katholieken

Protestanten

Moslims


Hindoestanen

Surinaamse creolen

Joden

Molukkers




  1. HULP BIJ OPVANG EN VERWERKING 35

Inleiding

Inschakelen van externe hulp

Mogelijk in te schakelen organisaties




  1. ZELFDODING 37

Inleiding

Taak van de school

Achtergrondinformatie

Wat is suïcidaal gedrag?

Hoe vaak komt het voor

Het ontstaan van suïcidaal gedrag

Signalen en beoordelen suïcide risico

Checklist beoordeling suïcide risico

Stappenplan suïcide risico

Gesprekstechnieken

Preventie


  1. OMGAAN MET DE PERS 42

Inleiding

Aandachtspunten




  1. SUGGESTIES VOOR KRINGGESPREKKEN 43

Inleiding

Doel van een kringgesprek

Kringgesprekken op verschillende momenten

Gestructureerde gesprekken

Specifieke methodes

Aandachtspunten bij deze kringgesprekken


  1. ANDERE WERKVORMEN 49

Inleiding

Spel


Tekenen, knutselen

De laatste boodschap op een kaartje

Kaarten maken

(Voor)lezen

Poëzie

En verder ...



Aandachtspunten bij deze werkvormen


  1. VERDRIETKOFFERS EN ANDERE WERKVORMEN 51

Verdrietkoffers

Andere werkvormen

Uitleen


  1. LITERATUUR 53

Inleiding

1. Boeken voor leerkrachten als hulpverlener

2. Boeken algemeen, filosofie, kennis

3. Poëzie

4. Boeken over zelfdoding

5. Boeken voor ouders en nabestaande volwassenen

6. Boeken voor kinderen om te kijken, voor te lezen en zelf te lezen

7. Boeken voor broertjes, zusjes en andere jeugdige nabe­staanden




  1. INSTANTIES EN WEBSITES 64

Instanties

Websites
BIJLAGE 1: FORMULIERENSET 69

Standaard formulieren

Voorbeelden van brieven en communiqués


BIJLAGE 2: UW KIND HEEFT EEN SCHOKKENDE GEBEURTENIS MEEGEMAAKT;.......... 76

INFORMATIE VOOR OUDERS


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


The database is protected by copyright ©sckool.org 2016
send message

    Main page